Engelli Yakını Hakları Nelerdir?
Engelli yakınları, engelli bireylerin günlük yaşamlarında destek olmak ve bakımını üstlenmekle görevli kişilerdir. Engelli yakınları da kendi haklarına sahiptir ve bu haklar, hem engelli bireyin refahını hem de engelli yakınının yaşam kalitesini etkileyen önemli konulardır.
Engelli Yakını Kimdir?
Engelli yakını, bir kişinin engelli bir aile üyesi veya yakınına bakım ve destek sağlayan kişidir. Bu kişi, genellikle aile üyeleri, eş, çocuklar, kardeşler veya diğer yakınlar olabilir. Engelli yakınları, engelli bireyin günlük yaşamında ihtiyaç duyduğu fiziksel, duygusal ve sosyal destekleri sağlayarak onların yaşamlarını kolaylaştırmaya çalışırlar.
Engelli Yakını Hakları Nelerdir?
Engelli yakınlarının da kendi hakları vardır ve bu haklar, onların günlük yaşamlarını kolaylaştırmak ve desteklemek amacıyla korunmalıdır. Engelli yakını hakları şunlardır;
- Bakım ve Destek Hizmetleri: Engelli yakınları, engelli bireyin bakımını ve destek ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli hizmetlere erişim hakkına sahiptir. Bu hizmetler arasında tıbbi bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve evde bakım hizmetleri gibi destekler bulunabilir.
- Mali Destekler: Engelli yakınları, engelli bireyin bakımı ve yaşam giderlerini karşılamak için mali desteklere erişim hakkına sahiptir. Bu destekler, engelli aylığı, bakım parası, engelli yakını maaşı gibi ödemeler şeklinde olabilir.
- İş ve Sosyal Haklar: Engelli yakınları, engelli bireyin bakımı ve destek ihtiyaçları nedeniyle işlerinden ayrılmak zorunda kaldıklarında, iş ve sosyal haklardan faydalanma hakkına sahiptir. Bu haklar arasında işten ayrılma izni, ücretli veya ücretsiz izin, işyerinde esnek çalışma düzenlemeleri gibi haklar bulunabilir.
- Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri: Engelli yakınları, engelli bireyin bakımı ve destek ihtiyaçları konusunda bilgi ve danışmanlık hizmetlerine erişim hakkına sahiptir. Bu hizmetler, sağlık profesyonelleri, sosyal hizmet uzmanları, psikologlar ve diğer uzmanlar tarafından sağlanabilir.
- Katılım ve Temsil Hakları: Engelli yakınları, engelli bireyin haklarını savunmak ve onların sesini duyurmak için katılım ve temsil haklarına sahiptir. Bu haklar, engelli bireyin bakım ve tedavi süreçlerinde karar alma süreçlerine katılma, toplumsal ve siyasal katılım sağlama ve engelli haklarını savunma hakkını içerebilir.
Engelli Yakını Olup Çalışan Memur Kişilerin Hakları
Engelli çocuğu ya da yakını olan ve kamu kurumlarında çalışan kişilerin hakları, özel kurumlarda çalışan kişilere göre daha avantajlıdır. Genel olarak bakıldığında memur olarak çalışan kişilerin hakları;
- Nöbet hakkı,
- Refakat hakkı,
- Saatlik izin kullanma hakkı,
- Yurt içi tayin hakkı.
kamu kurumlarında çalışan kadrolu ya da sözleşmeli memur olan engelli yakınları devlet yasaları içerisinde bu haklardan faydalanabilir.
Engelli Yakını İşçi Çalışanlarının Hakları
Engelli çocuğu ya da yakını olarak çalışan sözleşmeli veya kadrolu işçilerin, engelli yakını haklarının başında mazeret izni bulunmaktadır. Ülkemizde bulunan yasal “İş Kanununa” göre bu haktan yararlanmak için kişinin engel oranının %70 ve + üzeri olması gerekmektedir.
Engelli Yakını Haklarının Desteklenmesi
Engelli yakını haklarının desteklenmesi için çeşitli adımlar atılabilir. Bu adımlar;
- Bilgilendirme ve Farkındalık: Engelli yakınlarının hakları konusunda bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları yapılmalıdır. Bu çalışmalar, engelli yakınlarının haklarını bilmesini sağlar ve onların bu haklardan nasıl faydalanabileceklerini öğrenmelerine yardımcı olur.
- Hukuki Destek: Engelli yakınlarına hukuki destek sağlanmalıdır. Bu destek, engelli yakınlarının haklarını korumak ve savunmak için gerektiğinde yasal yardım almalarını sağlar.
- Mali Destekler: Engelli yakınlarına mali destekler sağlanmalıdır. Bu destekler, engelli bireyin bakımı ve yaşam giderlerini karşılamak için gereken maliyetleri azaltır ve engelli yakınının yaşam kalitesini artırır.
- Psikososyal Destek: Engelli yakınlarına psikososyal destek sağlanmalıdır. Bu destek, engelli yakınlarının duygusal ve zihinsel sağlığını korumak ve desteklemek için gereken hizmetleri içerir.
- Toplumsal Katılımı Destekleme: Engelli yakınlarının toplumsal katılımını desteklemek önemlidir. Bu destek, engelli yakınlarının sosyal etkinliklere katılmasını teşvik eder ve toplumda daha aktif bir rol almalarını sağlar.
