Ortopedi İçin Hangi Oranda Engelli Raporu Verilir?
Ortopedi tıpta kas-iskelet sistemiyle ilgili hastalıkların ve yaralanmaların teşhisi, tedavisi, önlenmesi ve rehabilitasyonu ile ilgilenen bir branştır.
Ortopedi Nedir ve Ortopedi Hastalıkları Nelerdir?
Ortopedi hastalıkları, kas-iskelet sistemi ile ilgili çeşitli rahatsızlıkları kapsar. İşte ortopedide sık karşılaşılan hastalıklar:
Kırıklar ve Çıkıklar:
- Kırıklar: Kemiklerin bütünlüğünün bozulması.
- Çıkıklar: Eklem yerlerinden kayan kemikler.
Artrit:
- Osteoartrit: Eklem kıkırdağının aşınması ve dejenerasyonu.
- Romatoid Artrit: Bağışıklık sisteminin eklemlere saldırması sonucu oluşan iltihaplı bir durum.
- Juvenil Artrit: Çocuklarda görülen iltihaplı eklem hastalığı.
Omurga Rahatsızlıkları:
- Disk Hernisi (Fıtık): Omurlar arasındaki disklerin yer değiştirmesi veya yırtılması.
- Skolyoz: Omurganın yanlara doğru eğrilmesi.
- Kifoz: Omurganın öne doğru eğriliği.
- Lordoz: Omurganın içe doğru anormal eğriliği.
Doğumsal Anomaliler:
- Kalça Çıkığı: Doğuştan gelen kalça eklemi anomalisi.
- Klumpke Felci: Doğum sırasında meydana gelen sinir hasarı.
- Çarpık Ayak (Pes Ekinovarus): Doğuştan gelen ayak deformitesi.
Spor Yaralanmaları:
- Menisküs Yırtıkları: Dizdeki kıkırdak dokunun yırtılması.
- Bağ Yırtıkları: Özellikle dizdeki bağların yırtılması (örn. ön çapraz bağ yırtığı).
- Tendinit: Tendonların iltihaplanması.
Yumuşak Doku Hastalıkları:
- Bursit: Eklem çevresindeki bursa adı verilen keselerin iltihaplanması
- Tenosinovit: Tendon kılıflarının iltihaplanması.
- Fibromiyalji: Kas-iskelet sisteminde yaygın ağrı ve hassasiyet.
Dejeneratif Hastalıklar:
- Osteoporoz: Kemik yoğunluğunun azalması ve kemik kırılganlığının artması.
- Diz ve Kalça Protezi Gerektiren Eklem Bozuklukları: İleri derecede kireçlenme veya artrit sonucu eklem protezlerine ihtiyaç duyulması.
Tümörler:
- Kemik Tümörleri: İyi huylu veya kötü huylu kemik tümörleri (örn. osteosarkom, kondrosarkom).
- Yumuşak Doku Tümörleri: Kas, yağ dokusu veya sinirlerden kaynaklanan tümörler.
Bu hastalıkların tedavisi, hastalığın türüne ve şiddetine bağlı olarak cerrahi ve cerrahi olmayan yöntemlerle gerçekleştirilebilir. Tedavi yöntemleri arasında fizik tedavi, ilaç tedavisi, ortopedik cihazlar (örneğin, ortezler) ve cerrahi müdahaleler bulunur.
Ortopedi Belirtileri Nelerdir?
Ortopedik hastalıkların belirtileri, etkilenen bölgeye ve spesifik duruma bağlı olarak değişiklik gösterebilir. İşte bazı yaygın ortopedik hastalıkların belirtileri:
Kırıklar ve Çıkıklar:
- Ani ve şiddetli ağrı
- Şişlik ve morarma
- Hareket kısıtlılığı veya hareket edememe
- Deformite (anormal şekil)
- Çıkık durumunda eklemin yer değiştirmesi
Artrit:
- Eklemde ağrı ve hassasiyet
- Eklemde şişlik ve kızarıklık
- Hareket kısıtlılığı ve sertlik
- Eklemde sıcaklık artışı
- Kronik durumlarda eklemde deformite
Omurga Rahatsızlıkları:
- Bel ve boyun ağrısı
- Sinir sıkışması belirtileri (örneğin, bacak veya kollarda uyuşma, karıncalanma)
- Hareket kısıtlılığı
- Skolyozda omurganın yanlara doğru eğrilmesi
- Kifozda omurganın öne doğru eğrilmesi
Doğumsal Anomaliler:
- Kalça çıkığında bacak uzunluğunda fark
- Çarpık ayakta ayak deformitesi
- Doğumsal anomalilerin çoğu bebeklik döneminde fark edilir.
Spor Yaralanmaları:
- Ani ve şiddetli ağrı
- Şişlik ve morarma
- Hareket kısıtlılığı
- Bağ yırtıklarında eklemde stabilite kaybı
- Menisküs yırtıklarında dizde kilitlenme hissi
Yumuşak Doku Hastalıkları:
- Kas ve tendonlarda ağrı
- Şişlik ve hassasiyet
- Hareket kısıtlılığı
- Bursit ve tenosinovit durumlarında iltihap belirtileri
Dejeneratif Hastalıklar:
- Osteoporozda kemik kırılganlığının artması ve sık kırıklar
- Osteoartritte eklem ağrısı ve sertlik
- İleri evrelerde eklem deformiteleri
Tümörler:
- Kemik veya yumuşak dokuda şişlik veya kitle
- Geçmeyen ağrı
- Gece ağrıları
- Bazı durumlarda kilo kaybı ve ateş
Bu belirtiler, altta yatan soruna bağlı olarak değişebilir ve birden fazla belirti aynı anda görülebilir. Ortopedik belirtiler yaşayan kişilerin, bir ortopedi uzmanına başvurarak doğru tanı ve tedavi planı oluşturması önemlidir.
Ortopedi ve Engellilik
Ortopedi, çeşitli kas-iskelet sistemi hastalıkları ve yaralanmalarının teşhisi, tedavisi ve rehabilitasyonu ile ilgilenirken, bu durumların bazıları kişilerin yaşam kalitesini etkileyebilir ve engellilikle sonuçlanabilir. Engellilik, bir kişinin fiziksel veya zihinsel yeteneklerindeki kısıtlılık nedeniyle günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmekte zorlanmasıdır. Ortopedik hastalıklar ve yaralanmalar, geçici veya kalıcı engellilik durumlarına yol açabilir.
Ortopedi İçin Hangi Oranda Engelli Raporu Verilir?
Ortopedi için engelli raporu oranları, kişinin ortopedik durumuna ve bu durumun günlük yaşam aktivitelerini ne kadar etkilediğine bağlı olarak değişir. Türkiye’de engelli raporu düzenlenirken, Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen “Engellilik Durumuna Göre Engellilik Oranları Cetveli” kullanılır.
Genel olarak ortopedik engeller için dikkate alınan bazı durumlar ve bunların rapor oranları şu şekildedir:
Omurga ve Alt Ekstremite Engelleri:
- Omurga deformiteleri (skolyoz, kifoz vb.): % 10 – % 40 Engelli Raporu
- Diz eklemi hareket kısıtlılıkları: % 10 – % 30 Engelli Raporu
- Kalça eklemi hareket kısıtlılıkları: % 10 – % 30 Engelli Raporu
Üst Ekstremite Engelleri:
- Omuz, dirsek ve el bileği hareket kısıtlılıkları: % 10 – % 30 Engelli Raporu
- El ve parmaklarda hareket kısıtlılıkları: % 10 – % 20 Engelli Raporu
Proteze Bağlı Durumlar:
- Alt ekstremite protez kullanımı: % 40 ve üzeri Engelli Raporu
- Üst ekstremite protez kullanımı: % 30 ve üzeri Engelli Raporu
Diğer Ortopedik Sorunlar:
- Kalıcı eklem ve kas deformiteleri: % 10 – % 40 Engelli Raporu
- İleri derecede osteoartrit veya artrit: % 10 – % 50 Engelli Raporu
Engelli raporu almak için, kişinin tam teşekküllü bir hastaneye başvurması ve ilgili branşlarda muayene edilmesi gerekir. Ortopedik muayeneler sonucunda, doktorlar kişinin engel oranını belirler ve bu oranlar raporda belirtilir. Engelli raporu oranları, kişinin yaşına, sağlık durumuna ve engelin şiddetine göre değişiklik gösterebilir.
